Hema: Nederlands icoon én zorgenkindje

door Joost Nusselder | Geupdate op:  november 4, 2020
Ik schrijf deze artikelen met veel plezier voor mijn lezers, jullie. Ik accepteer geen betaling voor het schrijven van reviews, mijn mening over producten is die van mijzelf, maar als je mijn aanbevelingen nuttig vindt en je uiteindelijk iets koopt via een van de links kan ik daar mogelijk een commissie over ontvangen. Meer informatie

Deze week werd bekend dat Hema toch nog een akkoord heeft weten te bereiken met de schuldeisers over structurele schuldverlaging.

De ooit succesvolle Hema-keten is al jaren een speelbal van investeerders en opereert constant op de rand van faillissement.

Maar hoe kan zo’n Nederlands icoon zo in de problemen komen? Mighty Good Man zocht het voor je uit.  Hema – Nederlands Icoon én zorgenkindje. Hema rookworst

Foto “rookworst” van Franzconde op Flickr onder creative commons

HEMA – Oorsprong

HEMA, dat staat voor Hollandse Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam, is in 1926 opgericht door Leo Meyer en Arthur Isaac. Ze wilden een warenhuis oprichten voor de gewone man, want tot die tijd waren warenhuizen vooral gericht op rijkere mensen. Op het begin werden er alleen artikelen verkocht van 10, 25 of 50 cent en kenmerkten ze het bedrijf als optimistisch, uniek, simpel, betrouwbaar, toegankelijk en typisch Nederlands. Binnen enkele jaren had HEMA al meer dan tien vestigingen verspreid over Nederland. Vanaf de jaren ’50 werd HEMA ook een franchiseorganisatie, de eerste van Nederland. Momenteel heeft HEMA meer dan 750 winkels in negen landen met ieder land een eigen webshop. HEMA biedt werk aan 19.000 werknemers en heeft wekelijks zo’n zes miljoen bezoekers. Bijna 100 jaar later is HEMA nog steeds een Nederlands Icoon die een bekend gezicht is in menig winkelstraat. Toch verkeren ze al jaren op de rand van de afgrond en zijn ervoor zorgen rond HEMA en haar werknemers.

HEMA – Speelbal van investeerders

Om de huidige problemen rond Hema te begrijpen moeten we terug naar het jaar 2003. Vanaf dat moment wordt het moederconcern van Hema (Vendex KBB) van de beurs gehaald door het Amerikaanse private equity huis KKR. Het ooit sterke Vendex KBB werd door de Amerikanen opgesplitst en in 2007 verkocht aan de Britse investeringsmaatschappij Lion Capital. In principe was dit geen slechte stap voor HEMA. Vendex KBB bestond destijds uit verschillende grote ketens en HEMA was een van de meest winstgevende daarvan. Deze stap was eigenlijk wel het begin van de ondergang van de V&D, waar we eerder al een artikel over schreven. V&D behoorde ook tot dit concern en was een van de zwakkere van de groep. Door het losmaken van andere winstgevende bedrijven kwam V&D in een veel slechtere positie terecht.

Met de overname van HEMA door Lion Capital zijn eigenlijk de problemen begonnen. In eerste instantie werd Lion Capital neergezet als de verlossers van het op rendement sturende KKR. Lion Capital zouden echte merkbouwers zijn. Waar destijds echter geen aandacht aan besteed werd was het feit Lion Capital de hoofdprijs betaalde voor HEMA én dat financierde door HEMA vol te pompen met schulden, de schulden die nu weer aan de basis staan van de recente ontwikkelingen.

In eerste instantie is het allemaal geen enkel probleem. De HEMA groeit gestaag, breidt uit naar het buitenland en opent de ene naar de andere winkel. Achteraf gezien is ze dat gelukt zonder enige hulp van de Britse eigenaren. Toen eind 2010 Lion Capital HEMA alweer wilde verkopen deden ze hun naam als echte duurzame merkenbouwers weer eer aan. Het was weer een uniek staaltje investeren. Een bedrijf opkopen, vol hangen met schulden, heel snel laten groeien en dan cashen. Echter, het verkopen gaat niet zo soepel en verschillende overnamekandidaten ketsen af. Uiteindelijk verslechterd de relatie tussen de topmannen en de eigenaren hevig en komt HEMA, onder andere door concurrentie van webshops, in zwaar weer terecht. Door de hoge schulden en tegenvallende omzet heeft HEMA steeds meer problemen met het betalen van de rente (zo’n 50 miljoen per jaar).

Uiteindelijk weet Lion Capital de lijdende keten dan toch te verkopen aan een Nederlandse investeerder: Marcel Boekhoorn (geschat vermogen: 2 miljard euro). Deze neemt in 2018 vol goede moed en vertrouwen HEMA over. Hij is van plan de schulden af te betalen en het bedrijf weer te laten floreren. Ondanks de stijgende omzet en de positieve ontwikkelingen heeft de corona crisis en de jaarlijkse rentebetaling van deze maand ervoor gezorgd dat deze ontwikkelingen keihard tot stilstand zijn gekomen. Boekhoorn moest een deal maken met de schuldeisers voor het verlagen van de immense schuld (echte merkenbouwers de mannen en vrouwen van Lion Capital) om zo verder te kunnen met het bouwen aan HEMA.

Hema – Huidige ontwikkelingen

Deze week kwam naar buiten dat Boekhoorn er niet in is geslaagd om de schulden structureel te verlagen. Hierdoor hebben de schuldeisers hun onderpand (het bedrijf HEMA) verzilverd en is het in feite dus weer van eigenaar verwisseld. Hierdoor raakt Marcel Boekhoorn na 1,5 jaar het bedrijf én de 115 miljoen die hij hierin geïnvesteerd alweer kwijt en lijkt het avontuur dus mislukt te zijn. Toch achten wij Marcel Boekhoorn nog niet compleet uitgespeeld. Als doorgewinterde en harde zakenman zou het ons niet verbazen als hij nog een trucje achter de hand heeft. Zo richtte hij eerder de afgelopen weken al een bedrijf op genaamd Bonubo (boekhoorns nucleaire bom). Hierdoor kunnen obligatiehouders miljoenen euro’s aan compensabele verliezen niet meer gebruiken zodra zij eigenaar zijn van het bedrijf. Of dit uiteindelijk echt zo is zal moeten blijken, maar het is in ieder geval een sterk staaltje strategie. Ook zou Boekhoorn de keten bijvoorbeeld weer kunnen kopen van de investeerders over een aantal maanden, ondanks dat hij heeft aangegeven dat hij dit niet gaat doen.

Uiteindelijk zullen de huidige eigenaren het bedrijf hoogstwaarschijnlijk niet willen behouden, het is simpelweg hun tak van sport niet. Mochten de investeerders het weer doorverkopen aan private equity partij numero zoveel die geld wil verdienen, dan verwachten wij ook geen rooskleurige toekomst. Ondanks het verlagen van de schuld met 450 miljoen zal de volgende partij het alleen maar verder strippen om geld te verdienen. Wat HEMA nodig heeft is een paar goede Nederlandse investeerder die het merk HEMA waarderen en willen bouwen aan een duurzame onderneming zonder de intentie om het binnen een aantal jaar met veel winst weer te verkopen. En zo is Hema een Nederlands icoon én zorgenkindje

Joost Nusselder, de oprichter van Mighty Good Man is een content marketer, vader en houdt van het uitproberen van nieuwe styling producten en kleding. Al vanaf jonge leeftijd knipt hij bijvoorbeeld al zijn eigen haar en baard. Nu maakt hij sinds 2016 samen met zijn team hulpvaardige blog artikelen om trouwe lezers te helpen met alles voor de man.